امتیاز :
 تعداد امتیاز ها - 0
 تعداد بازدید - 24

 سفر به اورامان | معرفی جاذبه های گردشگری اورامان

اورامان ناحیه ای کوهستانی و مرتفع می باشد. وجود عوارض طبیعی متعدد و جاذبه های گردشگری اورامان نظیر، کوهستان ها، جنگل ها، چشمه ها، آبشارها، غارها، دره ها، رودها، رودبارها، مناظر و چشم اندازهای زیبا و تنوع گیاهی و جانوری قابل توجه این ناحیه را برای توریسم و مخصوصا اکوتوریسم در تمام فصول سال (به ویژه فصل بهار) مستعد نموده است. گذشته از این بقایای آثار تاریخی، وجود فرهنگ و آداب و رسوم ویژه، توسعه مراودات مرزی و استقرار تدریجی بازارچه ها و مناطق تجاری ویژه در برخی نقاط اورامان، وسعت این استعداد را بیشتر کرده و می رود تا در آینده ای نه چندان دور به عنوان یک قطب گردشگری مهم در غرب کشور مطرح شود. جاهای دیدنی اورامان مانند نگینی درخشان در این سرزمین می درخشد. پس با ما در مجله گردشگری همگردی همراه باشید برای سفر به مکان های دیدنی اورامان...


آشنایی با سفر به اورامان

به گزارش باخبرباش به نقل ازهمگردی، دیدار از اورامان و مکان های دیدنی اورامان نیاز به برنامه ریزی زمان بندی شده دقیق دارد. امری که به عهده ی شرکت های خدمات توریستی است. با این وصف حرکت در هر مسیری (چه به صورت جمعی و چه به صورت فردی) نیاز به راهنمای مجرب و آشنا دارد. علاوه بر این، هر مسیری نیازمند وسیله نقلیه مناسب خود است. اگر گروهی یا فردی بخواهد از سایت های مهم گردشگری اورامان دیدار داشته باشد، حداقل به یک هفته زمان نیاز دارد. اما می توان برنامه های کوتاه تری را نیز اجرا نمود.
تورهای بهاری زمان بیشتری را می طلبند، اما تورهای پاییزی و زمستانی می توانند کوتاه تر باشند.
سفر به اورامان

جاذبه های طبیعی و زیست محیطی

این دسته از جاذبه های گردشگری اورامان در این ناحیه بغایت فراوان بوده و می توان ادعا کرد که اورامان از این لحاظ کم نظیر است. اکنون برخی از آن ها معروفیت جهانی پیدا کرده و سالیانه ده ها و شاید صد هزار نفر از سرزمین های دور و نزدیک به دیدار جاذبه های گردشگری اورامان می آیند. با این حال می توان ادعا کرد که بسیاری از جاذبه های طبیعی این سرزمین هنوز آن طور که باید و شاید معرفی نشده و در گمنامی باقی مانده اند.

کوه ها

ناحیه اورامان ناحیه ای کوهستانی و پربرف و باران است. کوه های این منطقه عموما جهت شرقی- غربی داشته و به موازات هم قرار گرفته اند. برخی کوه های منفرد نیز در حد فاصل آن ها واقع شده اند. در مجموع میزان بارندگی سالیانه حدود 700 تا 900 میلی متر برآورد می شود که بخش اعظم این بارش به صورت برف و در قلل و دامنه کوه ها صورت می گیرد. کوه های اورامان بخشی از رشته کوه زاگرس مرکزی به حساب می آیند. این کوه ها تاریخا در شکل دهی به فرهنگ و معماری مردمان اورامان نقش به سزایی داشته اند، زیرا ادامه حیات این مردم متکی به ذخایر موجود در کوه ها بوده است. آواز معروفی مانند سیاچمانه فقط بر بلندای کوه های اورامان قابل فهم است. بسیاری از شعرا و ادیبان اورامان در وصف کوه ها و عظمت آن ها قلمفرسایی کرده و اشعار فراوانی سروده اند. 
بلندترین قله اورامان، حویخانی در کوهستان شاهو و مشرف به روستای شمشیر حدود 3400 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. معروف ترین کوه های منطقه که هرکدام دارای قلل متعدد نیز هستند عبارتنداز:

شاهو: این کوهستان مهم ترین و معروفترین کوه منطقه اورامان می باشد. شاهو بلندترین کوه در استان های کرمانشاه و کردستان محسوب شده و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا حدود 3000 متر است. شاهو که شرق اورامان را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می نماید، از شمال شرقی شهر روانسر شروع شده و تا کناره رودخانه سیروان در نزدیکی روستای داریان از مکان های دیدنی اورامان امتداد دارد. به طور متوسط طول و عرض شاهو به ترتیب حدود 75 و 10 کیلومتر می باشد. این کوه دارای قلل معروفی چون ساناو مشرف به شهر جوانرود و گردنه مله پلنگانه، پیر خدر مشرف به روستای قوری قلعه، الیسور مشرف به شهر شاهو، حویخانی مشرف به روستای شمشیر، هواره برزه مشرف به روستاهای دیوزناو و پالنگان، زاولی مشرف به شهر پاوه و نور مشرف به روستای داریان است. شاهو دارای مراتع و چراگاه های فراوان و نیز ییلاقات متعدد می باشد که با صفاترین و معروف ترین آن ها عبارتنداز: شیلانان، پیاز دول، میشیاو و گاول. 
تنوع گیاهی شاهو قابل توجه بوده و حدود 30 نوع گل و گیاه در ارتفاعات مختلف آن رویش دارند، برخی از این گیاهان تعلیفی، تعدادی خوراکی، برخی معطر و بعضی سمی و تعدادی نیز دارای خواص درمانی هستند. برخی گل های شاهو در زیبایی کم نظیر بوده و تعدادی نیز منحصر به فرد می باشند. تنوع جانوری شاهو نیز قابل توجه است، اما متاسفانه به علت شکار بی رویه، نسل برخی جانوران از جمله "کبک دری" در حال انقراض می باشد. بنا به گفته پیشینیان قبلا در شاهو "پلنگ" مشاهده شده است. 
خرس، روباه، شغال، گرگ و... از جمله جانوران موجود در شاهو هستند.
جنس سنگ های شاهو عمدتا آهکی است. در دامنه ارتفاعات شاهو تعداد زیادی چشمه وجود دارند که تامین کننده آب کشاورزی، باغداری و شرب شهرهای پاوه، روانسر و بخشی از جوانرود و نیز تعدادی از روستاهای منطقه هستند. بخش فراوانی از آب رودخانه سیروان از چشمه ها و چشمه سارهای دامنه شاهو تامین می گردد. چشمه یا سراب روانسر در ضلع شرقی و چشمه داریان در ضلع غربی آن قرار گرفته اند که از حجم آب قابل توجهی برخوردار می باشند. بر دامنه های شمالی و جنوبی آن نیز صدها چشمه کوچک و بزرگ جاری هستند. غار آبی معروف "قوری قلعه" در دامنه جنوبی شاهو از زیباترین جاذبه های گردشگری اورامان واقع شده است. 
هرچند که احتمال ساخت پیست اسکی و برقراری تله کابین در ارتفاعات شاهو وجود دارد. شاهو از جاذبه های گردشگری اورامان با امکانات فراوان اش می تواند یکی از جاذبه های توریستی مهم برای کوهنوردان و تفریح کنندگان و طبیعت گردان در فصول مختلف سال، به ویژه بهار و زمستان باشد. 
برای رفتن به شاهو مسیرها و راه های متعددی وجود دارند. علاوه بر مسیرهای قدیمی مالرو که عموما از شهرها و روستاهای دامنه شاهو تا هوارگه ها (ییلاقات) و قلل ادامه داشته و فعلا مناسب کوه گردی و کوه نوردی هستند، جاده ی جدید الاحداث نیز تردد با خودروهای شخصی و حتی عمومی به ارتفاعات شاهو را بسیار آسان نموده است.

دالانی: این کوهستان در منتهی الیه شمال غربی اورامان قرار گرفته و شهرهای نوسود و نودشه و چندین روستا در دامنه های جنوبی و شمالی آن واقع شده اند. بخشی از مرز بین المللی ایران و عراق را دالانی تشکیل داده و قسمت بزرگی از آن در اقلیم کردستان عراق قرار گرفته است. جاده ای که شهرهای نودشه و نوسود را به شهرمریوان متصل می کند از دامنه و بر فراز این کوه گذر می کند. مسیر این جاده یکی از نقاط دیدنی و جاهای دیدنی اورامان (مخصوصا در فصل بهار) منطقه می باشد. هر چند که مسیر این جاده اکنون تماما آسفالت شده است، ولی عبور از آن در فصل سرما سخت بوده و به علت بارش برف سنگین حدود 5 ماه از سال کاملا مسدود است. بلندترین قله کوهستان دالانی حدود 3000 متر ارتفاع دارد و بر فراز آن می توان بخش هایی از اقلیم کردستان عراق (از جمله شهر شهرزور و شهر حلبچه) و شهرمریوان و دریاچه زریبار را مشاهده نمود. 
گردنه شمشی، گردنه مل اندو، گردنه کله برودالا و گردنه تته از گردنه های معروف و دیدنی این گذرگاه می باشند. از قله های معروف دالانی می توان به سراجگاه، کله تنگه، سلوکاو و هون اشاره کرد. آب شرب و باغداری شهرهای نوسود و نودشه و روستاهای اطراف از چشمه های دالانی تامین می شود. چشمه بل و چشمه زلم به ترتیب منتهی الیه ضلع شرقی و غربی دامنه دالانی جاری می شوند که در جرگه پرآب ترین چشمه های اورامان محسوب می شوند. بر دامنه های این کوه ییلاقات باصفایی نظیر کراویه دول، دوره ویان، گولی، بنن، گناو، هیات و آوی سر قرار گرفته اند. آبشارهای فصلی و در همان حال دیدنی سلور و وزنه گوره، حوض دالانی، روستاهای توریستی هجیج و بلبر در ایران و احمد آباد در اقلیم کردستان بر ارتفاعات و کوهپایه های دالانی قرار گرفته اند. تنوع گیاهی و جانوری دالانی شباهت تقریبا کاملی به شاهو دارد. هم اکنون در مسیر جاده منتهی به مریوان در چندین جای باصفا، امکانات بیوته تابستانی برای طبیعت گردان با غذاهای محلی فراهم می باشد.

آتشگاه: این کوه در جنوب و جنوب غربی و شرقی شهر پاوه از جاهای دیدنی اورامان قرار داشته و از گردنه شمشیر یا سه راهی باینگان شروع شده و تا کناره های سیروان در نزدیکی روستای متروکه مرخیل ادامه دارد. آتشکاه در وسط دو کوه شاهو و ماکوان قرار گرفته است. در حد فاصل شاهو و آتشگاه، رودخانه پاوه رود یا شمشیر رود و در حد فصل آتشگاه و ماکوان، مرخیل رود جاری می باشند، که هر دو از سرشاخه های مهم سیروان محسوب می شوند. ارتفاع آتشگاه حدود 2500 متر است. بر دامنه جنوبی و شمالی آن چندین روستای گردشگری و تاریخی مانند، ساتیاری، زردویی، دودان، خانقاه، دشه و شهر باینگان قرار گرفته اند. بر اساس نوشته های تاریخی، کوهستان "آتشگاه محل یکی از آتشکده های دوره قبل از اسلام به این منطقه بوده و وجه تسمیه آن نیز گویای این موضوع می باشد. بر فراز آتشگاه، می توان نمای شهر پاوه و بسیاری از کوه های منطقه را مشاهده کرد. در دامنه های شمالی و جنوبی آتشگاه ییلاقات با صفا و خوش آب و هوایی قرار دارند که می توان به کرند، سردانی، ویراش، گرده، وزه پوچ، هیلاو، رزله و بیار اشاره نمود. قله های معروف این کوه شامل قله "آتشگاه، کله قندی یا بروژ، گزن و شولان" می باشند. جنگل معروف وشکه ناو و چشمه هیرتا بر دامنه غربی این کوه قرار گرفته اند. بر دامنه های شمالی و جنوبی آتشگاه نیز چشمه های زیادی جاری می باشند که معروف ترین آن ها عبارتنداز: هانه کوان، شلماو و نمراو بخش قابل توجهی از آب رودخانه سیروان از شاخه های پاوه رود و مرخیل رود تامین می شود. تنوع گیاهی این کوه نیز قابل توجه است. نوعی گل در اصلاح محلی لعل آتشگاه در دامنه های آتشگاه رویش دارد که فوق العاده زیبا و نسبتا نادر است. این گل زیبا که عموما در اطراف چشمه و ییلاق ویراش و در محدوده ای کم دیده می شود به علت بی توجهی عده ای از گردشگران نامسئول در آستانه انقراض قرار گرفته است.

ماکوان: کوهستان ماکوان از مکان های دیدنی اورامان نیز ارتفاع حدود 2500 تا 2700 متری داشته و در حد فاصل کوه های آتشگاه و کله خانی قرار دارد. رودخانه لیله در دره عمیق بین ماکوان و کله خانی جریان دارد. دامنه های شمالی و جنوبی آن شیب نسبتا تندی داشته و عموما جنگلی است. در ضلع شرقی، گردنه مله دشتی و در ضلع غربی گردنه رمه رو کوه ماکوان را به ترتیب از دو کوه کم ارتفاع تری به نام های گرمه زناو و کویله جدا می نمایند. روستای قدیمی مزران بر دامنه جنوبی ماکوان و در کناره رودخانه لیله قرار دارد. جاده ای فرعی از مسیر باینگان- مرخیل به طرف ییلاقات موجود در کوهستان ماکوان کشیده شده است. که خاکی و صعب العبور است. ییلاقات باصفا و دیدنی شوی سر، هره گال و زمگه بر بلندای ماکوان قرار دارند. چشمه معروف سپیاو که تا حوالی اردیبهشت آبدهی دارد، بر دامنه شمالی ماکوان و در نزدیکی دهی به همین نام قرار گرفته است. چندین چشمه دیگر از جمله سرده هانان، دووه و کنه نیز از دامنه های ماکوان جاری می شوند. تنوع گیاهی و جانوری ماکوان نیز مانند سایر کوه ها اورامان می باشد، اما بزکوهی ماکوان تاریخا از معروفیت زیادی برخوردار بوده است. بر فراز ماکوان بخش اعظم چشم اندازها و کوه های اورامان و نیز کوه های دورتری نظیر دالاهو، بمو و بالان بو از جاهای دیدنی اورامان قابل مشاهده اند.

کله خانی: این کوهستان نیز در حد فاصل ماکوان و دالاهو قرار دارد. دره واقع در این حد فاصل نیز محل جاری شدن رودخانه زمکان است. ارتفاع کله خانی نیز حدود 2500 متر بوده و از غرب شهر جوانرود شروع شده و تا روستای متروکه کانی سالار در کرانه سیروان ادامه دارد. بخش مهمی از آب رودخانه های لیله و زمکان را چشمه های واقع در دامنه های این کوه تامین می کنند. قله های معروف آن شامل کلیه مار، سوله، قمه چرمگ، تاران، مارش و بیزل می باشند.
چشمه معروف ریزه و آبشار بلند سوله بر فراز روستای زیران از دامنه های این کوه جاری هستند. ییلاقات معروف آن عبارتنداز: هشانه، هرده، گساو و کسلی. تنوع گیاهی و جانوری کله خانی مانند ماکوان می باشد. در طول زمان روستاهای متعددی بر دامنه های شمالی و جنوبی این کوهستان ساخته شده اند.

کوسالان: این کوهستان در بخش شمالی اورامان و در حدفاصل شاهو و دالانی از یک طرف و کره میانه و کره مریم از طرف دیگر واقع شده است. دره واقع در این حدفاصل محل جاری شدن شاخه دورود یا شمالی ترین سرشاخه اصلی سیروان از مکان های دیدنی اورامان است. ارتفاع کوسالان در حدود 2200 متر می باشد. 
در حقیقت سه کوه شاهو، دالانی و کوسالان مثلثی را تشکیل می دهند که کوسالان ضلع شمالی شاهو ضلع جنوبی و دالانی ضلع جنوب غربی آن را ساخته و بخش اعظم آب سیروان در بستر آن جاری است. دامنه های شرقی و شمالی کوسالان رو به شهرهای سرو آباد و مریوان و دامنه های غربی و جنوبی آن رو به کوه شاهو دارند. جاده معروف به اورامان تخت از فاصله بین کوسالان و دالانی گذر کرده و مسیری دیدنی و پرجاذبه است. بخش مهمی از آب سیروان را چشمه های واقع بر دامنه های کوسالان تامین می کنند. به علت زیبایی و تنوع گیاهی رنگارنگ لقب عروس کوه های اورامان به کوسالان داده شده و در ادبیات و سروده های محلی جایگاه ویژه ای دارد. قلل معروف این کوه شامل: بموله برزه، میلالو، قلعه گاوران، ساکاو، عودالان، سروسکوی و پیر رستم می باشند. ییلاقات خوش آب و هوایی مانند: هیشور، ژونی، سردشت، بوکومارانی، سپونه، سرنهال، هانه لار، خویسمله، کاوه سور، کاو، هره را، پشت کمر، گچانی، پیر رستم و وزلی بر دامنه های کوسالان قرار گرفته اند. 
در طول زمان چندین روستا از جمله دل، رودباری، ژیوار، مازی بن، دگاگاه و دورود بر دامنه های شمالی و جنوبی کوسالان ساخته شده اند. 
شاخه ای از سیروان موسوم به شاخه دورود کوهستان کوسالان را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می نماید. روستاهای تاریخی اورامان تخت، سرپیر، کمالا و درکی در بخش غربی قرار گرفته اند.
شاهو

سایر کوه ها

کوه هایی نیز اورامان را از مناطق همجوار مجزا کرده و می توان از آن ها به عنوان مرزها یا اضلاع جغرافیایی اورامان نام برد؛ کوه شاه نشین از جاهای دیدنی اورامان در منتهی الیه ضلع شمالی اورامان قرار گرفته و ارتفاع آن حدود 3000 می باشد. کوه قاضی بکر نیز با ارتفاعی در همان حدود و به موازات شاه نشین قرار داشته و به علت موقعیت مناسب، روستاهای متعددی در طول زمان بر دامنه های مختلف آن ساخته شده اند. کوه کره مریم از جاذبه های گردشگری اورامان نیز در بخش شمالی اورامان واقع شده و با حدود 2700 ارتفاع مشرف به روستاهای بزرگ و تاریخی مانند بیساران و پایگلان است. کوه عاشقان با بلندای 2600 متر و قله معروف و زیارتگاهی آن در گوشه شمال شرقی اورامان قرار دارد. کوه ابدالان با ارتفاع حدود 3000 متر در منتهی الیه ضلع شرقی اورامان واقع شده و مشرف بر جاده سنندج کامیاران است. کوه های کره میانه و قله برد با ارتفاعی حدود 2900 متر بر فراز شهرهای سروآباد و مریوان و در ضلع شمال غربی اورامان قرار دارند. کوه های بالان بو،شنروی و شرام در منتهی الیه ضلع غربی اورامان و مشرف به شهر معروف و تاریخی حلبچه و دشت شهرزور در اقلیم کردستان عراق می باشند. 
کوه معروف دالاهو با ارتفاع حدود 2900 متر در منتهی الیه ضلع جنوبی اورامان و مشرف به شهر تازه آباد در شهرستان ثلاث باباجانی است. دالاهو از مکان های دیدنی اورامان در نزد پیروان آئین یاری از احترام و قداست ویژه ای برخوردار است. کوه های بمو و شاخ شمیران با ارتفاعی حدود 2000 متر در ضلع جنوب غربی اورامان واقع شده اند. 
بسیاری از کوه های کم ارتفاع اما دیدنی دیگری در محدوده ی این اضلاع قرار دارند که می توان آن ها را کوه های میانه نامگذاری کرد. در زیر به تعدادی از آن ها اشاره می شود: کوه های شفیله، بنی گز، بازان، بلهه، باله خانی، دری و... در محدوده شهرستان های جوانرود و ثلاث باباجانی.
کوه های آوته، میشه کو، کویله، سرسوروان، گرمه زناو، در امتداد کوهستان ماکوان به طرف غرب و شرق ریاکو، بالانتاش، ناناویژه، کوله، سونی، بیلت و... در محدوده شهرستان های روانسر و پاوه، کوه های تالی سر، تونه سووره، مرگوار و... در محدوده شهرستان های سروآباد و کامیاران.
کوه قاضی بکر

چند ویژگی عمومی کوه های اورامان

- هر چند که تعداد کوه های این منطقه نسبتا زیاد بوده و ارتفاع برخی از آن ها بیش از 3000 متر است با این وصف کوهنوردی در آن ها چندان سخت نیست، زیرا عموما فاقد دیوارها و صخره های با شیب تند بوده و دسترسی به آن ها از نقاط و راه های گوناگونی امکان پذیر است. 
- تنوع گیاهی و جانوری این کوه ها قابل توجه بوده و شباهت فراوانی با هم دارند. 
- حوزه آبریز اغلب کوه های اورامان رودخانه سیروان می باشد.
- اغلب این کوه ها فاقد جان پناه احداثی هستند، اما برخی از آن ها دارای جان پناه طبیعی مانند غار و شکاف های بزرگ می باشند.
- همه ی این کوه ها دارای توان و استعداد گردشگری مخصوصا نوع ورزشی و ماجراجویی هستند. با این وصف هنوز هیچ گونه تاسیسات لازمه گسترش این نوع توریسم نظیر تله کابین و... در آن ها استقرار پیدا نکرده است. 
- هر چند هکتار از سطح این کوه ها در نزد ساکنین روستاها و شهرهای دامنه آن ها دارای یک اسم خاص بوده و از این منظر تعداد اسامی جایگاه ها به هزاران مورد بالغ می شود که امید است روزی همه این اسامی ثبت و ضبط شوند.
- بر دامنه اغلب کوه های اورامان جنگل های نسبتا متراکمی قرار گرفته و این دامنه ها در امتداد خود معمولا به دره های عمیق و نه دشت منتهی می شوند. ساکنین اورامان در عمق این دره ها و به کمک آب فراوان کوه ها به طرز هنرمندانه ای باغداری قابل توجه و کشاورزی محدودی را سامان داده اند.
ویژگی کوه های اورامان

چشمه ها

منطقه اورامان از نظر تعداد چشمه ها شاید یکی از نقاط کم نظیر در سطح ایران باشد. بر دامنه هر کوه و تپه ای چشمه هایی جوشان جاری اند، باتوجه به کوهستانی بودن اورامان، اتکا عمده مردم برای آب شرب و باغداری به چشمه های موجود می باشد. واژه هانه یا کانی به معنی چشمه، در هر کوی و برزنی بر سر زبان هاست. گرچه تعداد قابل توجهی از این چشمه ها فقط در فصل بهار و اوایل تابستان در جوشش هستند، اما بسیاری از آن ها آبدهی دائمی دارند. رودخانه سیروان که مهم ترین و معروفترین رودخانه اورامان است، از مجموع آب این چشمه ها تشکیل می گردد و به طرف اقلیم کردستان عراق جاری است. آب بسیاری از این چشمه ها دارای کیفیت آب معدنی است. معروفترین چشمه های این ناحیه عبارتنداز:
بل: مظهر جدید چشمه بل در حدود 35 کیلومتری شمال شهر پاوه از جاهای دیدنی اورامان در مسیر جاده پاوه- اورامان تخت مریوان و در ساحل شمالی دریاچه سد داریان در حدود یک کیلومتری شرق روستای هجیج از مکان های دیدنی اورامان واقع شده است. این چشمه یا در واقع رودخانه کوچک اما خروشان را از منظر آبدهی سالیانه (حدود 50 تا 60 میلیون متر مکعب) شاید بتوان بزرگترین چشمه اورامان به حساب آورد. مظهر چشمه بل در منتهی الیه دامنه شرقی کوهستان دالانی قرار دارد. گرچه مظهر قدیمی چشمه بل به دلیل آبگیری سد داریان در زیر آب قرار گرفت. اما با طرح نجات بخشی چشمه بل از جاذبه های گردشگری اورامان در حال حاضر در ارتفاع حدود 110 متری از مظهر قدیم ممانعت به عمل آوردند. این روزها دسترسی مردم و گردشگران به این چشمه آسان تر گشته و امکان بهره برداری بهینه از آن بیشتر شده است. مظهر چشمه و محل تلاقی آن با آب دریاچه سد داریان نیز دیدنی تر گشته است. اکنون جاده دسترسی به روستای تاریخی و گردشگری هجیج از مکان های دیدنی اورامان و این چشمه یکی از دیدنی ترین مسیرهای گردشگری در منطقه می باشد. در این مسیر از جمله بخش شمالی غربی شاهو، دامنه جنوبی کوسالان، دامنه شمالی دالانی، دره های پرپیچ و خم عمیق، روستاهای قدیمی ناو، نوین، سلین و بلبر و شاخه های اصلی رودخانه سیروان نیز در معرض دید طبیعت گردان و توریست ها قرار بگیرند.
روانسر: شهر کوچک و زیبای روانسر از جاهای دیدنی اورامان در حدود 60 کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه و در مسیر جاده اصلی کرمانشاه پاوه قرار گرفته است. این شهر به دروازه اورامان مشهور شده است. چشمه روانسر با حجم آب فراوان چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کند. مظهر این چشمه در منتهی الیه ضلع شرقی شاهو قرار داشته و بخش عمده و مهمی از آب رودخانه قره سو در استان کرمانشاه را تشکیل می دهد. آب شرب ساکنین روانسر و بخش مهمی از آب کشاورزی دشت روانسر از این چشمه تامین می گردد. نمای زیبای این چشمه و محل آن در وسط شهر روانسر از مکان های دیدنی اورامان آن را به یکی از جاذبه های اکوتوریستی قابل توجه گردشگران تبدیل نموده است. 
زلم: این چشمه در محدوده اورامان واقع در اقلیم کردستان عراق در نزدیکی روستای احمدآباد از مکان های دیدنی اورامان و بر دامنه جنوبی کوهستان دالانی قرار گرفته است. این چشمه هم دائمی است و میزان آبدهی آن قابل توجه می باشد. چشمه زلم تامین کننده بخش مهمی از آب کشاورزی دشت معروف شهرزور از مکان های دیدنی اورامان بوده و از قرار اطلاع یکی از قطب های اکوتوریستی کشور عراق نیز محسوب می شود. این چشمه در حدود 25 کیلومتری مرز رسمی ایران عراق واقع شده و در صورت باز شدن مرز شوشمی می توان گردشگر اورامان را در عرض یک روز به دیدار از آن و سایر سایت های توریستی آن جا از جمله روستای زیارتی بیاره و شهر حلبچه هدایت نمود.
تلوکسان: این چشمه خروشان و پرآب در نزدیکی روستای تاریخی و دیدنی دیوزناو در چند متری رودخانه سیروان و بر دامنه شمالی شاهو قرار دارد. آبدهی آن دائمی بوده و احتمالا از نوع معدنی است، به منظور استفاده از آب این چشمه، اخیرا مجتمع نسبتا بزرگ پرورش ماهی در روستای دیوزناو احداث شده. برای دیدار از این چشمه باید رنج گذر از جاده خاکی و سنگلاخی و بعضا پیاده روی را بر خود هموار کرد. می توان از مسیرهای گوناگونی از جمله کامیاران، مریوان، سروآباد و یا پاوه به دیدن این چشمه از جاذبه های گردشگری اورامان رفت. 
شیخ عمر: این چشمه، در نزدیکی روستای تاریخی و گردشگری پالنگان از زیباترین مکان های دیدنی اورامان قرار دارد. بخش مهمی از آب سر شاخه ژاه رود رودخانه سیروان از این چشمه تامین می شود. برای دیدن این چشمه و روستای توریستی پالنگان می توان تا مدخل روستا از جاده آسفالته کامیاران پالنگان استفاده کرده و متعاقبا حدود یک کیلومتر پیاده روی نمود. با بهره برداری از آب این چشمه، یک مجتمع نسبتا وسیع پرورش ماهی در نزدیکی پالنگان استقرار پیدا کرده است.
هانه کوان: مظهر این چشمه در نزدیکی روستای دشه از جاهای دیدنی اورامان در قعر دره پاوه رود قرار داشته و بخش اصلی آب این شاخه سیروان را تشکیل می دهد. آبدهی هانه کوان نیز دائمی بوده و از جمله چشمه های پر آب منطقه اورامان محسوب می شود. در حدود کیلومتر 3 جاده پاوه نوسود جاده ای فرعی اما آسفالته به طرف دشه در غرب شهر پاوه جدا می شود. در پایین دست هانه کوان و تا محل تلاقی پاوه رود به سیروان در نقطه ای به نام دوآب چند مجتمع پرورش ماهی احداث شده اند. قدری پایین تر از چشمه هانه کوان، چشمه و تونل آبی شگفت انگیز هیورد نیز قرار دارد که فعلا راه دسترسی به آن سخت و دشوار است. 
ریزه: این چشمه در نزدیکی روستای هورازه و بر دامنه جنوبی کوهستان کله خانی قرار گرفته است. هرچند که در قیاس با چشمه های قبلی، حجم آب این چشمه قابل توجه نیست، اما به دلیل این اعتقاد که گویا آب آن برای دفع سنگ های کلیوی اثری شفابخش دارد، مورد توجه خاصی قرار گرفته و از منظر توریسم اهمیت فوق العاده ای پیدا کرده است. بر فراز این چشمه و به طول حدود یک کیلومتر می توان شن اسکی کرد. برای دیدار از این جاذبه توریستی می توان از شهر جوانرود تا روستای هشمیز از زیباترین جاهای دیدنی اورامان در حدود 30 کیلومتری جاده آسفالته جوانرود تازه آباد و از آن جا به بعد جاده آسفالته فرعی و اختصاصی این چشمه استفاده نمود.
قولانی: این چشمه فواره ای در فاصله دو کیلومتری جنوب روستای قلاگاه و حدود پنج کیلومتری جنوب غربی معروف قوری قلعه، قرار گرفته و از کوهپایه ای به نام زینان ازمکان های دیدنی اورامان با فشار قابل توجه بیرون میزند. مظهر فواره ای این چشمه مخصوصا در اواخر بهار واقعا دیدنی و جذاب است. قولانی آبدهی دائمی داشته و بخشی مهم از آب رودخانه لیله را تشکیل می دهد. فعلا راه دسترسی به این چشمه فقط پیاده روی نسبتا دشوار می باشد.
شیان: این چشمه یکی از پرآب ترین چشمه های شهرستان ثلاث و باباجانی است که در نزدیکی روستای میرآباد از مکان های دیدنی اورامان و حدود 20 کیلومتری شرق شهر تازه آباد قرار دارد.
چشمه بل

چشمه های دیگر

اورامان ناحیه ای پر از چشمه و رودبار است و به جرات می توان ادعا کرد که تعداد چشمه های بزرگ و کوچک دیدنی این ناحیه بالغ بر هزار دهنه می باشند. 
چشمه معروف هولی از جاهای دیدنی اورامان در شهر پاوه که از قدیم الایام محل تفرج ساکنین ناحیه اورامان بوده است. آب این چشمه فعلا بخش اعظم آب شرب و باغداری شهر پاوه را تامین می نماید. چون آب هولی به مخازن جمع اوری آب پمپاژ می شود و چون چشمه در قسمت بالای شهر قرار گرفته است، اکنون دیگر کمتر از آن به عنوان محل تفرج استفاده می شود، زیرا امکان آلودگی آب شهر وجود دارد. با این حال دیدار از درخت چنار معروف اطراف چشمه هولی از مکان های دیدنی اورامان هنوز جذابیت خاصی دارد. در ادبیات عامیانه مردم اورامان آب چشمه هولی به آب چشمه کوثر تشبیه شده است.
چشمه داریان در نزدیکی روستای داریان از جذاب ترین مکان های دیدنی اورامان قرار داشته و از دامنه شمال غربی شاهو جاری است. بخش مهمی از آب دریاچه سد داریان از این چشمه تامین می شود. چندین واحد پرورش ماهی در مسیر این چشمه تاسیس شده اند. برای دیدن چشمه داریان، باید از راه اختصاصی آسفالته به داریان واقع در حدود 30 کیلومتری شمال غربی شهر پاوه رفت.
چشمه فصلی شارا بر فراز روستای شمشیر از جاهای دیدنی اورامان و در دامنه جنوبی شاهو قرار گرفته است. خنکی آب این چشمه معروف است، برای دیدن این چشمه حداقل دو راه وجود دارد: گذر از روستای شمشیر و باغات بالادست روستا (حدودا 2 کیلومتر جاده خاکی) گدر از جاده تازه احداث شده و آسفالته دامنه شاهو (حدودا 5 کیلومتر از روستای سریاس تا نقطه ای به نام ماچین چین).
چشمه چاوگ که در دامنه جنوبی شاهو و بر فراز روستای دوریسان از جاذبه های گردشگری اورامان قرار دارد. برای دیدن این چشمه باید از دوریسان و باغات بالادست آن حدودا 2 کیلومتر جاده و راه پیاده را طی کرد.
چشمه ویله در دامنه جنوبی شاهو و بر فراز روستای تازه آباد جاری است. این چشمه فصلی است، اما آبدهی قابل توجهی دارد. آب این چشمه یکی از سرشاخه های رودخانه لیله محسوب می شود. برای دیدن این چشمه می توان از جاده آسفالته روستای سریاس و متعاقبا جاده خاکی (جمعا حدود 4 کیلومتر) استفاده کرد.
چشمه میراو در حدود 2 کیلومتری شمال شهر پاوه و در دامنه جنوبی شاهو واقع شده است. این چشمه نیز علی رغم حجم زیاد، فصلی است. بخشی از جاده منتهی به آن خاکی است. 
چشمه هلانی در ضلع شمالی شهر جوانرود که فعلا از فضای اطراف آن به عنوان پارک استفاده می شود. این چشمه و چشمه سررود بر فراز روستایی به همین نام نیز از دامنه جنوبی شاهو جاری می شوند.
چشمه شمشی در دامنه جنوبی دالانی و بر فراز شهر تاریخی نوسود قرار دارد.
در اطراف شهر نودشه و از دامنه های کوهستان دالانی می توان به چشمه های برنو، سر چمه و هانه کول از مکان های دیدنی اورامان اشاره کرد.
چشمه و آبشار فورانی چشمه بل در نزدیکی روستای بلبر قرار داشته و در اوایل فصل بهار توریست های بسیاری را به خود جلب می کنند. 
چشمه و تفرجگاه مر از مکان های دیدنی اورامان بر فراز روستای دزآور، چشمه و تفریحگاه معروف آوی سر بر فراز روستای تویله در اقلیم کردستان عراق چشمه و قنات روستای کیمنه نیز از دامنه های کوهستان دالانی جاری هستند.
چشمه نمرآور از جاهای دیدنی اورامان در نزدیکی روستای نسمه از جاهای دیدنی اورامان، چشمه فصلی و پرآب شلماو در نزدیکی روستای خانقاه، چشمه کرند در نزدیکی روستای متروکه بله بزان چشمه معروف رشکه پی بر فراز روستای تین، چشمه هیرتا در نزدیکی روستایی به همین نام و چندین چشمه دیگر همگی بر دامنه های جنوبی و شمالی کوهستان آتشگاه قرار دارند.
چشمه سرده هانان از مکان های دیدنی اورامان در نزدیکی روستای تاریخی زردویی که در واقع مجموعه ای از چند چشمه است و از دامنه شمالی ماکوان جاری است. حجم آب این چشمه قابل توجه بوده و تامین کننده آب یکی از شاخه های فرعی رودخانه سیروان یعنی شاخه مرخیل می باشد. سرده هانان از جاذبه های گردشگری اورامان چشمه ای دائمی است و دیدار از آن مخصوصا در فصل پاییز جذابیت خاصی دارد. 
چشمه پرآب اما فصلی سپی آور در پنج کیلومتری غرب شهر باینگان از بی نظیرترین جاهای دیدنی اورامان و در روستایی به همین نام از دامنه شمالی کوهستان ماکوان از دیگر جاهای دیدنی اورامان جاری است. هم اکنون این چشمه در چندین ماه از سال مخصوصا بهار مورد توجه گردشگران قرار گرفته است.
چشمه بله سن واقع در قعر دره مرخیل چشمه دووه بر فراز روستای لشکر گه، چشمه کنه رو به روی روستای تاریخی دودان از جاذبه های گردشگری اورامان چشمه پر آب تورگه میان در نزدیکی روستای مزران، چشمه بورول در روستایی به همین نام و در مجاورت ساحل سیروان و چند چشمه دیگر نیز از دامنه های کوهستان های ماکوان و کویله جاری هستند.
چشمه سپی ور موسوم به تاف خانه از جاهای دیدنی اورامان که در مجاورت روستایی به همین نام و چشمه موسوم به گله مر در نزدیکی روستای نول از دامنه جنوبی کوه گرمه زناو جاری بوده و بخش مهمی از آب رودخانه لیله را تشکیل می دهند.
بر دامنه های کوهستان کله خانی نیز چشمه های فصلی و دائمی متعددی قرار دارند که می توان به پونه، چم الیاس، کرکس، هشانه، هرده، هسیر، کلور و... اشاره کرد.
بر دامنه شمالی و جنوبی کوه های بنی گز، بازان و دالاهو نیز چندین چشمه بزرگ و کوچک جاری هستند که می توان به سراوی بردی زنجیر، سراوی شیان، سراب بس، بیله تاو، نیرش، هرول، میرهومر، گزنه، کانی سفر، نره کانی و بورنه از جاهای دیدنی اورامان برای طبیعت گردان اشاره کرد.
در دامنه کوه های شاه نشین، قاضی بکر، عبدالان، عاشقان، مرگوار و تونه سوور نیز چندین چشمه نسبتا پرآب و دائمی در جوشش هستند که می توان به خورینک، بیلو، پلور، آویدل، میابران، کاسل خانی، هروان و پیمر اشاره نمود. 
بر دامنه هر کدام از کوه های دیگر اورامان چشمه های جوشانی قرار گرفته اند که مایه حیات مردمان این دیار و منشا سرسبزی و باغ و بستان های فراوان آن می باشند.
چشمه های اورامان

آبشارها

موقعیت کوهستانی اورامان موجب ان شده است تا در دامنه اغلب کوه ها و در عمق دره ها، آبشارهایی کمابیش بلند و عمدتا فصلی برقرار باشند. این آبشارها عموما در فصل بهار خودنمایی بیشتری دارند. در اینجا به موقعیت برخی از آن ها که بیش از بقیه پرآب، جذاب و دیدنی هستند اشاره می شود:
بل چشمه و وزنه گوره: این دو آبشار بر دامنه شمالی کوهستان دالانی و در نزدیکی روستای بلبر از جاهای دیدنی اورامان قرار گرفته اند. آبشار بل چمه در مجاورت روستا و بر سر راه اصلی پاوه اورامان تخت مریوان) با فشار فوق العاده ای از شکاف کوه بیرون زده و تا فاصله حدود بیست متری پرتاب شده و نهایتا به داخل دره سقوط می کند. برف آب های دالانی در مسیر حرکت خود به سمت رودخانه سیروان، چندین آبشار کوتاه و بلند را بر فراز روستای بلبر و روبه روی روستای اورامان تخت به وجود می آورند. بلندی برخی از این آبشارها از جمله وزنه گوره به حدود 30 متر می رسد. دیدار از این مجموعه آبشار، نیاز به کوه پیمایی دارد. آبشار وزنه گوره را شاید بتوان پرآب ترین آبشار ناحیه اورامان به حساب آورد.
سلور: این آبشار نیز از جاذبه های گردشگری اورامان بر دامنه شمالی کوه دالانی و در نزدیکی روستای درکی در مسیر جاده اصلی مریوان اورامان تخت قرار دارد. ارتفاع سلور حدود 25 متر می باشد. آب این آبشار در صبحگاهان قطع و در نیمه روز مجددا برقرار می گردد. برای دیدن این آبشار باید از روستای درکی حدود 2 کیلومتر به سمت جنوب غربی و از جاده خاکی حرکت کرد.
درگماله: این آبشار نیز بر دامنه دالانی و در کنار شهر تاریخی نوسود از منحصر به فردترین مکان های دیدنی اورامان قرار گرفته است. ارتفاع آبشار درگماله حدود 15 متر است. برای مشاهده این آبشار و نیز آبشار حوضه لاره و آسیاب آبی حوضه لاره در زیر آن که اخیرا بازسازی شده است، باید به شهر مرزی نوسود رفت.
شرکان: این مجموعه آبشار هم در دامنه های جنوبی دالانی و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار گرفته است. روستای بر فراز آبشار قرار گرفته و ارتفاع برخی از آن ها به حدود 25 متر می رسد. آب این مجموعه نیاز باغات عمدتا انار شرکان را تامین نموده و با طی فاصله کمی وارد رودخانه سیروان می شود. برای دیدن این سایت گردشگری یا باید از نوسود به سمت شرق و به طرف روستاهای وزلی، نروی و نهایتا شرکان و یا باید از جاده منشعب از جاده اصلی پاوه نودشه در نزدیکی پل سیروان به سمت همان روستا حرکت نمود. چندین آبشار کوتاه و نسبتا بلند دیگر در نزدیکی شهر نودشه و روستاهای نروی و نیسانه نیز قرار دارند که در حوزه کوهستان دالانی واقع شده اند.
دشه: این آبشار بر دامنه شمالی کوهستان آتشگاه و در پایین دست روستای دشه در حدود 8 کیلومتری غرب شهر پاوه قرار گرفته است. ارتفاع آبشار دشه حدود 30 متر می باشد. برای دیدن این آبشار باید همان مسیری را طی کرد که به چشمه هانه کوان ختم می شود. بر فراز این روستا چندین آبشار دیگر نیز قرار گرفته اند. 
دودان: این آبشار در ضلع غربی روستای تاریخی دودان قرار گرفته و فقط در سال های پربارش و آن هم فقط برای چند هفته بر قرار است. 
قجه: این آبشار در مسیر جاده جوانرود تازه آباد و در دامنه های کوهستان بازان قرار دارد. در حد فاصل دو روستای سراو بس و سراوی بردی زنجیر از این مسیر اصلی جاده ای فرعی از سمت چپ و به سوی منطقه ناراو جدا می شود. آبشار قجه یا سیاران از جاذبه های گردشگری اورامان در پایین دست روستایی به همان نام سیاران قرار گرفته است. 
در بر: این مجموعه آبشار فصلی بردامنه های جنوبی و کم ارتفاع کوهستان شاهو و در نزدیکی روستای متروکه دری بر و در مسیر جاده اصلی پاوه نوسود قرار گرفته اند. ارتفاع بلندترین آبشار این مجموعه حدود 20 متر است. محل تلاقی یکی از این آبشارها با شاخه پاوه رود سیروان، از جذابیت ویژه ای برخوردار است. در همین مسیر جاده پاوه نوسود در نزدیکی روستاهای نجار و کومه دره نیز چندین آبشار قرار دارند که معروف ترین آن ها مجموعه آبشار موسوم به شولخی است. 
سوله: این آبشار در دامنه شمالی کوهستان کله خانی از جاهای دیدنی اورامان در نزدیکی روستای زیران قرار گرفته است. هر چند حجم آب قابل توجهی نداشته و فقط در فصل بهار در جریان است، اما احتمالا بلندترین آبشار منطقه بوده و ارتفاعی حدود 40 متر دارد. دیدار از این آبشار نیازمن پیاده روی نسبتا طولانی و سخت است. می توان از شهر جوانرود یا به سمت روستای زیران از جاذبه های گردشگری اورامان و یا به سمت روستای زلان حرکت کرده و مابقی راه را پیاده روی و کوهنوردی نمود. 
آبشار لولم: این آبشار نیز بر دامنه شمالی کله خانی و بر فراز روستای لولم واقع شده است. ارتفاع آبشار لولم حدود 20 متر می باشد. برای دیدن این آبشار باید از شهر جوانرود به سمت روستای مذکور حرکت کرده و مابقی راه را پیاده روی نمود.
بره رتی روسم: واقع در ضلع شمال غربی شهر جوانرود و در پایین دست روستاهای بیله ای و حوری آباد از مکان های دیدنی اورامان که حدود 30 آبشار کوچک و بزرگ را تشکیل می دهند. 
می توان به آبشارهای دیگری مانند آبشار موردان در نزدیکی شهر ازگله و آبشار سر کو راز در نزدیکی روستای قالیچه و آبشار روستای شیخ صله در حوزه شهرستان ثلاث باباجانی و آبشار موسوم به وزولی در حدود 5 کیلومتری جنوب شهر باینگان و بر دامنه های کوهستان ماکوان اشاره کرد.
آبشارهای اورامان

همگردی 

منبع خبر :  همگردی
کد خبر :  L9265

نظرات



ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود. فیلدهای ضروری با * مشخص شده اند. *

اخبار مرتبط

شبکه های اجتماعی
شماره های تماس
  • تلفن : 03136622123
  • موبایل : 09133147435
  • موبایل : 09133658705
دفتر مرکزی
  • آدرس : اصفهان . چهارراه نظر . خیابان میر
  • بعد از پل شیخ صدوق . روبروی دبستان شهید احسانی
  • بن بست ایمانی . پلاک 41