به گزارش خبرنگار مهر، گذر تاریخی کمرزرین در قلب بافت تاریخی اصفهان و در مجاورت مسجد جامع این شهر قرار دارد؛ محدوده‌ای که در سال‌های اخیر به واسطه انجام کاوش‌های باستان‌شناسی گسترده به یکی از مهم‌ترین کانون‌های مطالعات تاریخ شهری اصفهان تبدیل شده است.

آنچه شامگاه چهارشنبه در این محدوده به بهره‌برداری رسید صرفاً یک گذر شهری یا مسیر دسترسی جدید نبود، بلکه نخستین سایت موزه باز شهری کشور بود که در آن آثار و لایه‌های تاریخی کشف شده در بستر اصلی خود حفظ و برای بازدید عمومی آماده شده‌اند.

کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند این پروژه نمونه‌ای موفق از حفاظت فعال میراث فرهنگی محسوب می‌شود؛ رویکردی که ضمن حفظ اصالت آثار تاریخی، امکان حضور شهروندان و گردشگران در فضای شهری و مشاهده مستقیم شواهد تاریخی را فراهم می‌کند.

در حاشیه آیین افتتاح این مجموعه، استاندار اصفهان، مدیرکل میراث فرهنگی استان و شهردار اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر بر اهمیت این پروژه تأکید کردند

نخستین سایت موزه باز شهری ایران الگویی برای توسعه بدون آسیب به تاریخ

مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به افتتاح نخستین سایت موزه باز شهری ایران در اصفهان اظهار کرد: اصفهان خود یک موزه بدون سقف است اما آنچه در کمرزرین اتفاق افتاده اقدامی ارزشمند در دل تاریخ این شهر محسوب می‌شود که با همکاری شهرداری و میراث فرهنگی به ثمر رسیده است.

وی افزود: در اجرای این پروژه تلاش شد ضمن حفظ کامل استانداردهای میراث فرهنگی، هیچ آسیبی به پیشینه تاریخی اصفهان وارد نشود و این همکاری می‌تواند الگویی برای آینده اصفهان و دیگر شهرهای تاریخی کشور باشد.

استاندار اصفهان با تأکید بر ضرورت حفاظت از ریشه‌های تاریخی شهر گفت: باید مراقب باشیم توسعه شهری به اصالت تاریخی اصفهان آسیب نزند. کمرزرین گذشته را به آینده متصل کرده و لایه‌های تاریخی آشکار شده در این محدوده نشان‌دهنده ریشه‌های عمیق تمدنی اصفهان است.

وی ادامه داد: این گذر می‌تواند به یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری کشور تبدیل شود و در کنار سایر ظرفیت‌های تاریخی اصفهان، روایت تازه‌ای از تاریخ این شهر را در معرض دید گردشگران قرار دهد.

جمالی‌نژاد همچنین بر اهمیت محورهای تاریخی آل‌بویه، سلجوقی و صفوی تأکید کرد و گفت: حفاظت فعال از میراث فرهنگی که امروز در کمرزرین شاهد آن هستیم، زمینه ورود گردشگران و معرفی هرچه بهتر تاریخ اصفهان را فراهم می‌کند.

کمرزرین نمونه موفق هم‌افزایی مدیریت شهری و میراث فرهنگی است

امیر کرم‌زاده مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: گذر کمرزرین نتیجه یک همکاری مشترک و موفق میان شهرداری و میراث فرهنگی است و امروز شاهد بهره‌برداری از مجموعه‌ای هستیم که حداقل ۷۰۰ سال قدمت تاریخی دارد.

وی افزود: آنچه در این پروژه اهمیت دارد این است که ما خود را با میراث فرهنگی سازگار کردیم نه اینکه میراث فرهنگی را با نیازهای روزمره تطبیق دهیم و این رویکرد باید در تمام پروژه‌های مشابه مورد توجه قرار گیرد.

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان ادامه داد: آنچه امروز در این سایت موزه مشاهده می‌شود شامل سامانه‌های انتقال آب، کارگاه‌های سفالگری، کوره‌های تاریخی و شواهد متعددی از تمدن اصیل اصفهان است که اکنون در معرض دید عموم قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به ادامه مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی در این محدوده گفت: هنوز ظرفیت‌های پژوهشی کمرزرین به پایان نرسیده و فازهای بعدی مطالعات می‌تواند اطلاعات ارزشمندتری از تاریخ این بخش از شهر را آشکار کند.

کرم‌زاده تصریح کرد: این همکاری موفق میان مدیریت شهری و میراث فرهنگی باید به الگویی برای سراسر کشور تبدیل شود و بدون تردید به افزایش شمار گردشگران فرهنگی اصفهان کمک خواهد کرد.

توسعه هویت‌محور؛ روایت تازه اصفهان از پیوند میراث و شهر

علی قاسم‌زاده، شهردار اصفهان در حاشیه این مراسم در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت تاریخی محدوده مسجد جامع اظهار کرد: اصفهان سه دوره مهم تمدنی شامل آل‌بویه، سلجوقیان و صفویه را تجربه کرده است و امروز در قلب دولتخانه سلجوقیان ایستاده‌ایم.

وی افزود: اگرچه دولتخانه صفوی و میدان امام برای بسیاری از مردم شناخته شده است اما این محدوده هنوز یک گنجینه ناشناخته به شمار می‌رود و کاوش‌های انجام شده در کمرزرین سندی زنده از معماری و حیات شهری دوره سلجوقی را در برابر دیدگان مردم قرار داده است.

شهردار اصفهان با تأکید بر مفهوم توسعه هویت‌محور گفت: ما می‌توانیم توسعه شهری را بدون تعارض با هویت تاریخی شهر دنبال کنیم و پروژه‌های جدید را با الهام از میراث تاریخی اصفهان طراحی کنیم.

وی ادامه داد: بازار خورشید و گذرهای پیرامونی آن نمونه‌ای از همین رویکرد هستند که تلاش کرده‌اند ضمن پاسخگویی به نیازهای امروز، از الگوهای معماری ایرانی الهام بگیرند.

قاسم‌زاده همچنین از برنامه‌های آتی برای ساماندهی و آزادسازی عرصه‌های پیرامون مسجد جامع خبر داد و اظهار کرد: با همکاری مردم و کسبه منطقه، به زودی شاهد تحولات مهمی در محدوده جلوی مسجد جامع خواهیم بود که به تکمیل پروژه احیای محور تاریخی این بخش از شهر کمک خواهد کرد.

کمرزرین حلقه اتصال گذشته و آینده اصفهان است

به گزارش خبرنگار مهر گذر کمرزرین طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های باستان‌شناسی شهری کشور تبدیل شد. کاوش‌های انجام شده در این محدوده منجر به کشف لایه‌های ارزشمند تاریخی، سامانه‌های انتقال آب، تنبوشه‌های سفالی، بقایای کارگاه‌های تولید سفال، کوره‌های تاریخی و صدها اثر فرهنگی متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی شد.

به گفته کارشناسان، این یافته‌ها بخشی از تاریخ کمتر شناخته شده اصفهان به ویژه در دوره سلجوقی را آشکار کرده و تصویری روشن‌تر از ساختار اقتصادی، اجتماعی و کالبدی این شهر در قرون گذشته ارائه می‌دهد.

در جریان اجرای این پروژه، تلاش شد آثار کشف شده به جای انتقال به محیطی بسته، در همان محل اصلی خود حفظ و در معرض دید عموم قرار گیرند؛ اقدامی که موجب شده کمرزرین به نخستین تجربه عملی سایت موزه باز شهری در کشور تبدیل شود.

این پروژه همچنین بخشی از محور تاریخی مسجد جامع اصفهان و دولتخانه سلجوقیان را احیا کرده و ظرفیت تازه‌ای برای معرفی میراث کمتر شناخته شده این دوره تاریخی فراهم آورده است.